ಆಪ್ಷನ್ಸ್ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್: ನೀವು ತಿಳಿಯಲೇಬೇಕಾದ 5 ಕಹಿ ಸತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಚ್ಚರಿಯ ಸಂಗತಿಗಳು!

ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಅಗಾಧವಾದ ಸಾಗರ. ಇಲ್ಲಿ 'ಆಪ್ಷನ್ಸ್ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್' ಎನ್ನುವುದು ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಒಂದು ಮಾಯಾಲೋಕದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. "ಆಪ್ಷನ್ಸ್ ಕಲಿಯಲು ತುಂಬಾ ಭಯವಾಗುತ್ತದೆ" ಎನ್ನುವವರೇ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ ನೆನಪಿಡಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಅರೆಬರೆ ಜ್ಞಾನವುಳ್ಳವರ ಪಾಲಿಗೆ ಹಣ ಕಬಳಿಸುವ ಯಂತ್ರವಿದ್ದಂತೆ (Meat Grinder). ಈ ಆಪ್ಷನ್ಸ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬರಿ ಎರಡು ಬಟನ್‌ಗಳಿಲ್ಲ, ಇಲ್ಲಿರುವುದು ನಾಲ್ಕು ಸ್ವರಗಳು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಬಟನ್‌ಗಳು. ಕ್ಯಾಶ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರಿ ಬೈ (Buy) ಇದೆ, ಫ್ಯೂಚರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೈ ಮತ್ತು ಸೆಲ್ ಇದೆ. ಆದರೆ ಆಪ್ಷನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ Call (CE) ಮತ್ತು Put (PE) ಎಂಬ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳಿದ್ದು, ಎರಡರಲ್ಲೂ ಬೈ ಮತ್ತು ಸೆಲ್ ಮಾಡುವ ಆಯ್ಕೆಗಳಿವೆ. ಕಾಲ್ ಎಂದರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಏರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬೆಟ್ ಕಟ್ಟುವುದು, ಪುಟ್ ಎಂದರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬೆಟ್ ಕಟ್ಟುವುದು.

ಈ ಆಟದ ಅಸಲಿ ಮುಖ ಮತ್ತು ನೀವು ತಿಳಿಯಲೇಬೇಕಾದ ಕಹಿ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಒಬ್ಬ ವಿಶ್ಲೇಷಕನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

               1. ನೀವು ಲಾಟರಿ ಆಟಗಾರನೋ ಅಥವಾ ಕೆಸಿನೋ ಮಾಲೀಕನೋ? (ಬೈಯರ್ Vs ಸೆಲ್ಲರ್)

 

 

ಆಪ್ಷನ್ಸ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಯಾರಾಗುತ್ತೀರಿ ಎಂಬುದು ನಿಮ್ಮ ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬೈಯರ್ ಮತ್ತು ಸೆಲ್ಲರ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಆಟಗಾರರಿದ್ದಾರೆ.

• ಆಪ್ಷನ್ ಬೈಯರ್: ಇವರು ಲಾಟರಿ ಟಿಕೆಟ್ ಕೊಳ್ಳುವವರಂತೆ. ಕೇವಲ 'ಚಿಲ್ರೆ ಕಾಸು' (ಕಡಿಮೆ ಪ್ರೀಮಿಯಂ) ಕೊಟ್ಟು ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ಗಳಿಸುವ ಆಸೆ ಇವರದು. ಇವರು ಗೆಲ್ಲುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕೇವಲ 33% ಮಾತ್ರ.
• ಆಪ್ಷನ್ ಸೆಲ್ಲರ್: ಇವರು ಕೆಸಿನೋ ಮಾಲೀಕನಂತೆ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಬೆಟ್ಟಿಂಗ್ ನಡೆಸುವ **'ಬುಕ್ಕಿ'**ಯಂತೆ. ಇವರು ಆಟವನ್ನು ನಡೆಸುವವರು. ಇವರು ಗೆಲ್ಲುವ ಸಾಧ್ಯತೆ 67% ಇರುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಬಂಡವಾಳ. ಆಪ್ಷನ್ ಬೈಯರ್ ಆಗಲು ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತ ಸಾಕು, ಆದರೆ ಆಪ್ಷನ್ ಸೆಲ್ಲರ್ ಆಗಲು ಫ್ಯೂಚರ್ ಮಾರ್ಜಿನ್ (ಸುಮಾರು ₹69,000 ದಿಂದ ಲಕ್ಷಗಳವರೆಗೆ) ಹಣ ಬೇಕು. ಸೆಲ್ಲರ್ ಗೆಲ್ಲುವುದು ಹೇಗೆ ಅಂದರೆ, ಅವರು ಈ ಆಟದ 'ವೇಟಿಂಗ್ ಚಾರ್ಜ್' ಅನ್ನು ನಿಮ್ಮಿಂದ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

"ಲಕ್ಷ ಹಾಕಿ ಸಾವಿರ ಮಾಡೋವನು ಬಿಸಿನೆಸ್ ಮ್ಯಾನ್, ಸಾವಿರ ಹಾಕಿ ಸಾವಿರ ಮಾಡೋವನು ಜೂಜು ಆಡೋವನು."

ನೀವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಲು ಬಂದಿದ್ದೀರೋ ಅಥವಾ ಬಿಸಿನೆಸ್ ನಡೆಸಲು ಬಂದಿದ್ದೀರೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ದುರಾಸೆಯಿಂದ ಬಂದರೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಚಕ್ರದ ಕೆಳಗೆ ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು ಇಟ್ಟಂತೆ ಹೊಸಕಿ ಹಾಕಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ.

                      2. ಮೋಸದ 'ಟೈಮ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ': ಲೇಸ್ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬರಿ ಗಾಳಿಯಂತೆ!

ಆಪ್ಷನ್ ಪ್ರೀಮಿಯಂನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಿವೆ: Intrinsic Value (IV) ಮತ್ತು Time Value (TV).

• Intrinsic Value (IV): ಇದು ಆಪ್ಷನ್‌ನ ಒರಿಜಿನಲ್ ಬೆಲೆ ಅಥವಾ 'ಅಸಲಿ ಹಾಲು'.
• Time Value (TV): ಇದು ಕೇವಲ 'ಫೇಕ್' ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ. ಇದನ್ನು ಲೇಸ್ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ 'ಬರಿ ಗಾಳಿ' ಅಥವಾ ಹಾಲಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ 'ನೀರು' ಎನ್ನಬಹುದು.

ಸೆಲ್ಲರ್ ನಿಮ್ಮಿಂದ ಈ ಟೈಮ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಅನ್ನು 'ಟೋಕನ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್' ಅಥವಾ 'ವೇಟಿಂಗ್ ಚಾರ್ಜ್' ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಎಕ್ಸ್‌ಪೈರಿ ದಿನ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಂತೆ ಈ ಗಾಳಿ (TV) ಕರಗಿ ಶೂನ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಎಲ್ಲೂ ಚಲಿಸದಿದ್ದರೂ ಈ ಗಾಳಿಯ ಹಣ ನೇರವಾಗಿ ಸೆಲ್ಲರ್ ಜೇಬಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಆಪ್ಷನ್ ಸೆಲ್ಲರ್ ಮಾಡುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ 'ಬಿಸಿನೆಸ್ ಗಿಮಿಕ್'.

                        3. ಅಟ್ ದ ಮನಿ (ATM) ಎಂಬ ಬಲೆ: ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮೋಸ!

ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಧದ ಸ್ಟ್ರೈಕ್ ಪ್ರೈಸ್‌ಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ:

• ITM (In the Money): ಬಸ್ ಈಗಾಗಲೇ ದಾಟಿ ಬಂದಿರುವ ಬಸ್ ಸ್ಟಾಪ್‌ಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ಅಸಲಿ ಬೆಲೆ (IV) ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.
• ATM (At the Money): ಬಸ್ ಈಗ ನಿಂತಿರುವ ಅಥವಾ ನಿಲ್ಲಲಿರುವ ಹತ್ತಿರದ ಬಸ್ ಸ್ಟಾಪ್. ಇಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಟೈಮ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ (TV) ಇರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಅಥವಾ ಮೋಸ ಜಾಸ್ತಿ.
• OTM (Out of the Money): ಬಸ್ ಇನ್ನೂ ತಲುಪದ ದೂರದ ಬಸ್ ಸ್ಟಾಪ್‌ಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ಬರಿ ಗಾಳಿ (TV) ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ರಿಟೇಲ್ ಟ್ರೇಡರ್‌ಗಳು ATM ಅನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅಗ್ಗವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನೆನಪಿಡಿ, ATM ನಲ್ಲೇ ಹೈಯೆಸ್ಟ್ ಮೋಸ ನಡೆಯುವುದು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಎಲ್ಲೂ ಚಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಕರಗಿ ನಿಮಗೆ ನಷ್ಟ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

  

                       4. ಬ್ರೇಕ್ ಈವನ್ ಫಾರ್ಮುಲಾ: ಅಂಬಾನಿ ಮತ್ತು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಓಟ!

ಕಾಲ್ ಆಪ್ಷನ್ ಬೈಯರ್ ಆಗಿ ನೀವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಏರಿದರೂ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಬಹುದು! ಇದನ್ನೇ ಬ್ರೇಕ್ ಈವನ್ (Break-even) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಫಾರ್ಮುಲಾ: Strike Price + Premium.

ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ನೋಡಿ: ನೀವು ಅಂಬಾನಿಯವರಿಂದ 25,200 ರ ಕಾಲ್ ಆಪ್ಷನ್ ಅನ್ನು 120 ರೂಪಾಯಿ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಕೊಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ. ಈಗ ಅಂಬಾನಿ ಒಂದು ಕಂಡೀಷನ್ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ - "ನೀವು 120 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಓಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ನಿಮ್ಮ ಹಣ ವಾಪಸ್ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ". ಅಂದರೆ ನಿಫ್ಟಿ 25,320 (25200+120) ದಾಟಿದರೆ ಮಾತ್ರ ನಿಮಗೆ ಲಾಭ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ.

ನೀವು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು 100 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಓಡುತ್ತೀರಿ (ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಏರಿದೆ), ಆದರೆ ಅಂಬಾನಿ ಹಾಕಿದ 120 ಕಿಮೀ ಗುರಿ ಮುಟ್ಟದ ಕಾರಣ ಅಂಬಾನಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸೈಡಿಗೆ ಕರೆದು 'ಪೈಡ್' ಎಂದು ಹೊಡೆದು ನಿಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನೀವು ಓಡಿದರೂ ಗುರಿ ಮುಟ್ಟದಿದ್ದರೆ ಅಂಬಾನಿಗೆ (ಸೆಲ್ಲರ್) ಲಾಭ, ನಿಮಗೆ ಬಿಪಿ-ಶುಗರ್ ಗ್ಯಾರಂಟಿ!

                        5. ಗಾಮಾ ಎಫೆಕ್ಟ್ ಮತ್ತು ಹೀರೋ-ಜೀರೋ: ಎಕ್ಸ್‌ಪೈರಿ ದಿನದ ರಹಸ್ಯ!

ಪ್ರತಿ ಗುರುವಾರ (ಎಕ್ಸ್‌ಪೈರಿ ದಿನ) ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 2:30 ರಿಂದ 3:15 ರವರೆಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಿಚಿತ್ರ ಸಂಚಲನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ ಗಾಮಾ ಎಫೆಕ್ಟ್ (Gamma Effect) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಗಾಮಾ ಎಂದರೆ ಡೆಲ್ಟಾದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಹಠಾತ್ ಬದಲಾವಣೆ. ಎಕ್ಸ್‌ಪೈರಿ ದಿನ ಡೆಲ್ಟಾವು 0.5 ರಿಂದ ದಿಢೀರನೆ 0.9 ಕ್ಕೆ ಜಂಪ್ ಆಗಬಹುದು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 10-15 ರೂಪಾಯಿ ಇರುವ ಸಣ್ಣ ಪ್ರೀಮಿಯಂಗಳು ವೇಗವಾಗಿ 100-200 ರೂಪಾಯಿ ಆಗುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನೇ 'ಹೀರೋ-ಜೀರೋ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದು ಬೆಂಕಿಯ ಜೊತೆ ಸರಸವಾಡಿದಂತೆ; ಬಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ಲಾಭ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಂಡವಾಳ ಗುಡಿಸಿ ಗುಂಡಾಂತರವಾಗುತ್ತದೆ!

ತೀರ್ಮಾನ: ಗೆಲ್ಲುವ ಹಾದಿ ಯಾವುದು?

ಆಪ್ಷನ್ಸ್ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಎಂಬುದು ಬರೀ ಅಂಕಿಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಆಟವಲ್ಲ, ಇದು ಸೈಕಾಲಜಿ. ಇಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಸೆಲ್ಲರ್ ಅಥವಾ ಅಂಗಡಿ ಓನರ್‌ಗೆ 67% ಇದ್ದರೆ, ಕಸ್ಟಮರ್ ಅಥವಾ ಬೈಯರ್‌ಗೆ ಕೇವಲ 33% ಮಾತ್ರ. ಸೆಲ್ಲರ್ ಆಗುವವನಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಒಂದೇ ಕಡೆ ನಿಂತರೂ ಲಾಭ (ಟೈಮ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಕರಗುವುದರಿಂದ), ಆದರೆ ಬೈಯರ್‌ಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹುಚ್ಚು ಕುದುರೆಯಂತೆ ಓಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಲಾಭ.

ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬರಿ 'ಆಸೆ' ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬನ್ನಿ, 'ದುರಾಸೆ' (Greed) ಬೇಡ. ನೀವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆಟ ಆಡಲು ಬಯಸುತ್ತೀರೋ ಅಥವಾ ಆಟವನ್ನು ನಡೆಸಲು ಬಯಸುತ್ತೀರೋ? ನೀವು ಆಟ ನಡೆಸುವವರಾದರೆ (Seller), ನೀವು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಲಾಭವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಟ್ರೇಡ್ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೀವೇ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ - ನೀವು ಕೆಸಿನೋಗೆ ಬಂದಿರುವ ಗ್ರಾಹಕನೋ ಅಥವಾ ಕೆಸಿನೋದ ಮಾಲೀಕನೋ?